Haspels1 


Johannes Cornelis Haspels (Piershil (Zuid-Hollandse eilanden), 1 oktober 1901 - Bussum, 28 augustus 1965) was de zoon van gemeenteontvanger Arie Haspels en Adriaantje Bouman. Zijn zoon was de bekende gynaecoloog van het Koninklijk Huis Ary Haspels.

Haspels begon zijn ambtelijke loopbaan als leerling bij Burgemeester Haspels de gemeentesecretarie te Goudswaard, Piershil en Zwijndrecht. Deze posities verwisselde hij in 1919 voor die van amtenaar bij de secretarie van de gemeente Spijkenisse. In 1920 werd Haspels benoemd tot hoofd van de afdeling financiën der gemeente Zwijndrecht en later Nieuwer-Amstel. 

Haspels werd op 1 januari 1934 benoemd tot gemeentesecretaris van Enkhuizen en op 1 november 1935 bevorderd tot burgemeester van die plaats. Deze functie bleef hij tot 1949 vervullen.Omdat hij tijdens de Tweede Wereldoorlog tegen de eisen van de Duitse bezetter in ging werd hij in in deze periode in St. Michielsgestel als giijzelaar tijdelijk gevangen gezet. De reden hiervoor was omdat hij joodse gezinnen verborgen hield. 

Gedurende zijn burgemeesterschap van Enkhuizen hield Haspels zich voornamelijk bezig met de bestrijding van de hoge werkloosheid in de kop van Noord-Holland. Daarnaast was hij lid van de Commissie van Bijstand van het Zuiderzeemuseum en voorzitter van de Vereniging van A.R. burgemeestersecretarissen en wethouders. 

Burgemeester van Bussum

Haspels werd op 1 juli 1949, als opvolger van M. Fernhout, tot burgemeester van Bussum benoemd. Deze gemeente was op dat moment financieel noodlijdend, waardoor een doortastende burgemeester P1360792 een vereiste was.

Bij zijn aantreden bleek dat het Bussumse gemeentelijke apparaat niet was meegegroeid met de rest van de gemeente. Het oude raadshuis uit de negentiende eeuw bleek te klein, oud en onpraktisch. Verder had de brandweer geen eigen onderkomen en waren de GGD, politie, gemeentewerken en de gemeente-administratie in ongeschikte percelen gehuisvest. 

Haspels begon met het saneren der financiën en werkte vervolgens diverse plannen uit. Hij realiseerde een nieuwe brandweerkazerne maar bij zijn overlijden bestond van het nieuwe Raadshuis nog slechts een werkgedeelte. Een van zijn wensen wat het Raadhuis betreft was een burgerzaal, bestemd om het contact tussen de burger en de de overheid te bevorderen, geweest.

Zijn plannen voor de bouw van een politiebureau, een GGD-gebouw, een modern zwembad en een sportvallei waren bij zijn dood nog niet gerealiseerd. De belangrijkste reden hiervoor was dat Haspels geen rijksgoedkeuring voor zijn ontwerpen kreeg. Wel werd gedurende zijn bewind Bussum uitgebreid met twee grote woonwijken, de Wester- en de Oosterengh.

Plan voor "city-vorming"

Haspels ontwierp een kernplan voor het hart van de gemeente Bussum. Dit kernplan breidde hij tien jaar later uit met een ingrijpend structuurplan. Hij streefde hierbij naar "city-vorming". De bedoeling hiervan was een krachtig centrum te doen ontstaan.  

Haspels en zijn frustraties

Haspels was van 1960-1963 voor de Anti Revolutionaire Partij (ARP) lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Hij was een kundig magistraat, die echter een grote afstand had tot de burgers van Bussum. Ondanks deze distantie koesterde hij hoge opvattingen over het ambt der burgemeester en trachtte hij zijn functie met nauwgezetheid te vervullen. 

Hij vond dat 't Gooi werd opgeofferd aan de televisie, die de bouwmarkt zou ontwrichten. In deze regio was namelijk alle bouwactiviteit gericht op de plannen van de Nederlandse Televisie Stichting (NTS). In Haspels' optiek werd het gemeentelijk leven van Bussum ontwricht doordat de NTS een groot aantal belangrijke gebouwen had overgenomen. Hij noemde als voorbeelden Wijkgebouw Eltheto, het Vitusgebouw en schouwburg Concordia. 

Overlijden en begrafenis

Op dinsdagavond 24 augustus 1965 leidde Haspels nog de gewone maandelijkse gemeenteraadsvergadering. Twee dagen later, op donderdag 26 augustus, kreeg hij een een hersenbloeding en een trombose P1360791 in de hartstreek.

De volgende dag volgde opname in het Sint Gerardus-Majella-ziekenhuis, waar Haspels op zaterdag 28 augustus op 64-jarige leeftijd overleed. Het jaar daarop zou hij met pensioen zijn gegaan.

Haspels werd in de raadszaal van het gemeentehuis opgebaard, zodat de bevolking haar condoleances kon uitbrengen. Hij werd daarnaast in een bijzondere zitting van de gemeenteraad van Bussum herdacht. 

De begrafenis vond op woensdag 1 september 1965 om drie uur op de Algemene Begraafplaats in Bussum (aangelegd tijdens het burgemeesterschap van Suchtelen van de Haare) plaats. 

Voor de teraardebestelling vond een dienst plaats in de Wilhelminakerk. Deze werd onder meer bijgewoond door prof. dr. De Gaay Voortman, baron De Vos van Steenwijk en burgemeesters uit de omringende gemeenten.  

Haspels was officier in de Orde van Oranje-Nassau. Na zijn dood in 2012 werd de zoon van Haspels, gynaecoloog Ary Haspels, in het familiegraf bijgezet. 

Functies tijdens het burgemeesterschap van Bussum

  • Voorzitter van de Kring van AR-burgemeesters-wethouders-gemeentesecretarissen Groen van Prinsterer
  • Lid van de redactie van "De Magistratuur" (maandblad van dit verbond)
  • Voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Gemeente Belangen 
  • Voorzitter van de Examencommissie G.A.I. 
  • Voorzitter van de Stichting Landelijk Orgaan van Bestuursscholen
  • Lid van Bestuur van de Stichting Centrale Opleidingen Examen G.A. II
  • Lid van de examencommissie voor het diploma gemeente financiën
  • Lid van de Redactie "De Gemeentestem"
  • Lid van de Raad voor de Gemeente Financiën
  • Lid van de Commissie Financiën van de Vereniging Nederlandse Gemeenten
  • Lid van het Dagelijks Bestuur der Kring BB Noord-Holland G.
  • Lid van de Commissie Langemeijer (bestudering van de politiewezen in Nederland)